SIGN IN

ESG Termos

Terminy

Definicje

B-Corp

Certified B Corporation, czyli B Corp, to firma, która dobrowolnie spełnia standardy społeczne i środowiskowe określone przez B Lab. Zobowiązania te są oceniane co 3 lata.

Różnorodność biologiczna

Różnorodność biologiczna odnosi się do miary naturalnej zmienności od genetyki do całych ekosystemów, obejmując wszystkie ewolucyjne, ekologiczne i kulturowe procesy, które podtrzymują i wpływają na życie na Ziemi.

Bioenergia

Bioenergia to forma energii odnawialnej pochodzącej z materii organicznej zwanej biomasą. Może to być wszystko, od roślin i drewna po odpady spożywcze i ścieki.

Biopaliwa

Biopaliwa to paliwa płynne, które są przetwarzane z biomasy, takiej jak cukier, skrobia i rośliny oleiste oraz tłuszcze zwierzęce. Najczęściej stosowane biopaliwa to etanol i biodiesel, które są biopaliwami pierwszej generacji.

Biogaz

Biogaz powstaje z rozkładu materii organicznej, takiej jak żywność lub odpady zwierzęce, bez obecności tlenu w procesie zwanym fermentacją beztlenową. Może wystąpić ona w sposób naturalny lub jako część celowego procesu przemysłowego.

Biomimikra

Biomimikra to naśladowanie naturalnych procesów lub struktur w celu rozwiązania określonych wyzwań stojących przed człowiekiem. Np. kopce termitów zainspirowały archetypowe projekty pasywnych struktur chłodzących lub haczyki na niektórych nasionach roślin zainspirowały stworzenie samoprzylepnych rzepów.

Wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (Carbon Capture and Storage, CCS)

CCS to proces wychwytywania emisji dwutlenku węgla z procesów przemysłowych, a następnie jego składowania głęboko pod ziemią, gdzie jest wtryskiwany do formacji geologicznych w celu jego trwałego składowania. CO2 jest oddzielany od innych gazów emitowanych w procesach przemysłowych, sprężany i transportowany do miejsca składowania statkiem, ciężarówką lub rurociągiem.

Ślad węglowy

Całkowita ilość gazów cieplarnianych generowanych przez wszystkie działania danej osoby lub podmiotu wyrażona jako ekwiwalent dwutlenku węgla.

Kompensacja emisji dwutlenku węgla

Rekompensata za emisje poprzez płacenie innym za zmniejszenie emisji lub zwiększenie składowania dwutlenku węgla (np. poprzez rekultywację terenu, sadzenie drzew lub ochronę określonego ekosystemu). Jest zarządzana poprzez kredyty kompensacyjne, które przenoszą korzyści netto z jednego podmiotu na drugi.

Sekwestracja dwutlenku węgla

Proces wychwytywania i składowania atmosferycznego dwutlenku węgla.

CDP

The Climate Disclosure Project ‒ Projekt ujawniania informacji na temat klimatu. CDP to organizacja charytatywna, która zapewnia globalny system ujawniania informacji dla inwestorów i firm oraz państw i regionów, co pozwala jej zarządzać ich wpływem na środowisko.

Gospodarka o obiegu zamkniętym

Gospodarka o obiegu zamkniętym to model produkcji i konsumpcji, który ma na celu ograniczenie odpadów do minimum i wydłużenie cyklu życia produktów codziennego użytku poprzez dzielenie się nimi, naprawianie ich, recykling i odnawianie materiałów i produktów przez jak najdłuższy czas.

Działania na rzecz klimatu

To szereg działań, mechanizmów i instrumentów politycznych, które mają na celu zmniejszenie dotkliwości zmian klimatycznych spowodowanych przez człowieka i ich skutków.

Zmiana klimatu

Długotrwała zmiana temperatury i wzorców pogodowych, która może odnosić się do konkretnego miejsca lub całej planety. Termin często jest stosowany w odniesieniu do niedawnego wzrostu globalnej temperatury w wyniku działalności człowieka.

Climate Positive / Carbon Negative ‒ Pozytywne dla klimatu / negatywne pod względem emisji dwutlenku węgla

Termin „Climate Positive / Carbon Negative” ma to samo znaczenie: pochłanianie atmosferycznych emisji CO2 przy jednoczesnym maksymalnym ograniczeniu wszelkich nowych emisji (zero emisji dwutlenku węgla netto). Dlatego też bycie „Climate Positive” wymaga od organizacji wprowadzenia nowych środków w celu zrównoważenia lub zmniejszenia istniejących emisji, takich jak kompensacja emisji dwutlenku węgla.

Konsumpcja

Tempo zużywania danego zasobu lub materiału.

CSR

Corporate Social Responsibility ‒ Społeczna odpowiedzialność biznesu. CSR odnosi się do zasad lub działań podejmowanych przez korporacje, które w sposób szczególny mają przynieść korzyści społeczne dla globalnej społeczności.

CSRD

Corporate Sustainability Reporting Directive ‒ Dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Rozporządzenie UE, które wymaga od wszystkich dużych firm ujawniania określonych informacji niefinansowych dotyczących wpływu na środowisko i społeczeństwo.

DE&I

Diversity, Equity & Inclusion ‒ Różnorodność, równość i inkluzja. DE&I to wysiłki podejmowane przez organizację w celu przyjmowania i wspierania osób z mniej uprzywilejowanych lub historycznie mało reprezentowanych środowisk.

Podwójna istotność

Podwójna istotność to koncepcja polegająca na rozszerzeniu standardów rachunkowości tak, aby obejmowały zarówno wpływy związane z klimatem na organizację, jak i wpływ organizacji na klimat.

Downstream

Końcowy etap produkcji i sprzedaży towarów, który jest na ogół skierowany do konsumenta, choć może to być również sprzedaż B2B. Np. w przypadku spółek naftowych, operacje downstream obejmują stacje benzynowe lub inne punkty sprzedaży detalicznej.

Należyta staranność

Proces oceny zwykle przeprowadzany przez kupującego podczas procesu zawierania transakcji w celu ustalenia lub zweryfikowania zobowiązań firmy w zakresie ESG w rzeczywistych wartościach. Proces ten pomaga ograniczyć ekspozycję na ryzyko i zwykle sprawdza m.in. długoterminową odporność na zmiany klimatu, wszelkie potencjalne naruszenia praw człowieka i wpływ na środowisko.

Istotność dynamiczna

Koncepcja, zgodnie z którą istotność finansowa danego zagadnienia może ulec zmianie w zależności od oczekiwanych lub nieprzewidzianych okoliczności. Termin spopularyzowała biała księga Światowego Forum Ekonomicznego w 2020 roku dotycząca skutków pandemii.

E-paliwa

Zrównoważone paliwa alternatywne dla paliw kopalnych, które powstają przy wykorzystaniu energii odnawialnej, wody i CO2 z powietrza. Nie uwalniają żadnego dodatkowego CO2, są neutralne dla klimatu i mogą być stosowane we wszystkich nowoczesnych silnikach spalinowych.

Energia elektryczna

Zgodnie z protokołem dotyczącym gazów cieplarnianych energia elektryczna jest wykorzystywana do reprezentowania wszystkich emisji z procesów lub zakupów związanych z energią elektryczną, parą wodną i ogrzewaniem/chłodzeniem.

ESG

Environment, Social and Governance ‒ Środowisko, społeczeństwo i zarządzanie. Są to 3 kluczowe czynniki wykorzystywane przy ocenie wyników organizacji w zakresie zrównoważonego rozwoju. ESG daje inwestorom i innym udziałowcom całościowy obraz wyników organizacji, a nie tylko ich śladu środowiskowego.

Integracja ESG

Włączenie danych i wyników ESG do decyzji inwestycyjnych minimalizuje ryzyko klimatyczne i społeczne.

ESG lub raportowanie niefinansowe

Ujawnianie informacji dotyczących niefinansowych wyników przedsiębiorstwa, zwykle zgodnie z określonymi zasadami lub standardami (np. GRI, SASB).

Taksonomia UE

System klasyfikacji ustalony przez Unię Europejską, który określa listę działań zrównoważonych środowiskowo oraz kryteria zrównoważonego rozwoju na poziomie organizacji. Jego celem jest zwiększenie aktywności w zakresie zrównoważonych inwestycji w Europie oraz pomoc we wdrażaniu Europejskiego Zielonego Ładu.

Surowce

Odnawialne, biologiczne materiały wykorzystywane w procesie przemysłowym lub jako źródło paliwa. Np. surowcami do produkcji biodiesla mogą być tłuszcze zwierzęce, oleje roślinne lub algi.

Emisje nieprzechwycone

Przypadkowe emisje niewyłapane przez system wychwytywania, często spowodowane przez wycieki z urządzeń, parowanie lub zakłócenia powodowane przez wiatr podczas działalności przemysłowej lub innych procesów o dużym natężeniu emisji.

Protokół GHG

Kompleksowe globalne znormalizowane ramy służące do pomiaru i zarządzania emisjami gazów cieplarnianych (GHG) z operacji sektora prywatnego i publicznego, łańcuchów wartości i działań łagodzących.

Zielone obligacje

Rodzaj długu wyemitowanego przez organizację prywatną lub publiczną w celu sfinansowania projektu o określonych zobowiązaniach w zakresie kluczowych wskaźników efektywności związanych z klimatem lub środowiskiem.

Zielona taryfa

Program stosowany na rynkach konsumenckich, w którym dostawcy dopasowują określoną ilość energii kupowanej przez klienta do ilości kupowanej przez niego ze źródeł odnawialnych. Celem programu jest zwiększenie ilości klientów wybierających Zieloną Taryfę, co spowoduje, że w krajowych sieciach energetycznych znajdzie się więcej odnawialnej energii elektrycznej.

Gazy cieplarniane

Gazy, które przyczyniają się bezpośrednio do efektu cieplarnianego poprzez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze.

Greenwashing („zielone mydlenie oczu”)

Proces tworzenia fałszywego obrazu lub mylnego wrażenia o zrównoważonym rozwoju firmy odbiegającego od jej rzeczywistych zobowiązań.

GRI

Global Reporting Initiative ‒ Globalna inicjatywa sprawozdawcza. Organizacja non-profit, która zapewnia znormalizowane ramy sprawozdawczości, aby pomóc firmom i innym organizacjom zachować przejrzystość w zakresie ich zrównoważonego rozwoju.

Prawa człowieka

Prawa uniwersalne, które przysługują każdemu człowiekowi bez względu na narodowość, rasę, religię ani jakikolwiek status i które pozwalają na zapewnienie minimalnej, akceptowalnej jakości życia.

Inwestowanie wpływowe

Inwestycje, które poza zwrotem finansowym, dokonywane są z zamiarem stworzenia pozytywnego wpływu na środowisko i społeczeństwo.

Energia niskoemisyjna

Energia, która jest wytwarzana przy użyciu źródeł emitujących niewielką ilość węgla do atmosfery, takich jak energia wiatrowa, słoneczna lub jądrowa.

Ocena istotności

Proces identyfikacji potencjalnych ryzyk i szans ESG, przed którymi stoi organizacja i jej udziałowcy. Jest to często pierwszy krok, jaki firma musi podjąć w celu poprawy swojego zrównoważonego rozwoju.

Tony metryczne CO2

Objętość nadmiaru CO2 emitowanego do atmosfery przez dany proces, często poprzez wytwarzanie energii lub przemysł, mierzona w tonach (1000kg).

Tony metryczne ekwiwalentu CO2

Liczba ton metrycznych emisji CO2 o takim samym potencjale globalnego ocieplenia jak jedna tona metryczna innego gazu cieplarnianego.

Midstream

Etap pośredni w produkcji i sprzedaży towarów, który zwykle obejmuje przetwarzanie, przechowywanie i transport produktu.

Łagodzenie skutków

Proces łagodzenia skutków określonej sytuacji. Np. łagodzenie zmian klimatycznych poprzez inwestowanie w projekty ekologiczne.

Współczesne niewolnictwo

Handel ludźmi lub wykorzystywanie ich w jakimkolwiek innym charakterze poprzez użycie siły, przymusu lub w inny sposób wbrew ich woli. Dokładniejsze wyjaśnienie można znaleźć w ustawie o współczesnym niewolnictwie.

Kapitał naturalny

Światowe zasoby wszelkiego życia organicznego i innych dóbr naturalnych, takie jak gleba, powietrze, geologia i woda.

Nature positive ‒ o pozytywnym wpływie na środowisko

To procesy lub inwestycje, które pomagają przywrócić i zregenerować przyrodę, zamiast ją niszczyć.

Net-Zero

Popularny termin odnoszący się do redukcji emisji gazów cieplarnianych przez organizację, region lub kraj poprzez redukcję bezpośrednich emisji lub równoważenie emisji z usuwaniem gazów cieplarnianych z atmosfery.

Paryskie porozumienie klimatyczne

Prawnie wiążący międzynarodowy traktat, zgodnie z którym wszystkie kraje zobowiązują się działać na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych. Porozumienie podlega przeglądowi co 5 lat, zapewnia również finansowanie gospodarek rozwijających się w celu promowania zrównoważonego rozwoju i zapobiegania zagrożeń związanych z klimatem.

Granice planetarne

Koncepcja, która wyznacza dziewięć granic, w obrębie których ludzkość będzie mogła rozwijać się i prosperować przez następne pokolenia.

QHSE

Quality, Health, Safety and Environment ‒ Jakość, zdrowie, bezpieczeństwo i środowisko.

Scenariusze jakościowe

Komunikacja werbalna i/lub wizualna jako sposób raportowania danych; często wykorzystywana do opisywania kluczowych wskaźników efektywności lub obszarów działalności, gdzie dane ilościowe mogą nie być dostępne lub nie mieć zastosowania. Mają one najczęściej formę schematów, wyrażeń lub konspektów.

Scenariusze ilościowe

Wykorzystują one dane liczbowe do raportowania statusu lub postępu kluczowych wskaźników efektywności. Zwykle prezentowane są w formie modeli lub symulacji, w których wykorzystuje się założenia w postaci równań modelowych i danych wejściowych lub współczynników.

Energia odnawialna

Energia pochodząca z naturalnych źródeł, która nie zostanie wyczerpana po jej wykorzystaniu, jak np. energia wiatru, fal morskich czy słońca.

Ramy sprawozdawczości

Znormalizowany zestaw wytycznych, który określa system ujawniania informacji niefinansowych przez organizacje, nie posiada jednak konkretnych metryk ani wymogów dotyczących danych.

SASB

Sustainable Accounting Standards Board ‒ Rada ds. Zrównoważonych Standardów Rachunkowości.

Cel oparty na nauce

Cele, które zapewniają przedsiębiorstwom jasno określoną ścieżkę redukcji emisji gazów cieplarnianych zgodnie z tym, co nauka o klimacie uznaje za niezbędne do osiągnięcia celów określonych w Paryskim porozumieniu klimatycznym.

Zakres emisji

W ramach Protokołu GHG szkodliwe emisje są podzielone na 3 grupy zwane zakresami:

Zakres 1: wszystkie bezpośrednie emisje z działań lub z operacji organizacji, takie jak spalanie paliw w zakładzie lub wykorzystanie m.in. pojazdów flotowych.

Zakres 2: emisje spowodowane pośrednio przez organizację lub jej działania, takie jak energia elektryczna zakupiona w celu wykorzystania w jej obiektach.

Zakres 3: wszystkie emisje, które nie mieszczą się w zakresie 1 i 2, ale za które organizacja jest pośrednio odpowiedzialna, np. podróże służbowe z wykorzystaniem publicznych lub prywatnych środków transportu.

Zrównoważony rozwój

Zaspokajanie własnych potrzeb środowiskowych i społecznych bez odbierania przyszłym pokoleniom takich samych możliwości. Dotyczy to w dużej mierze zasobów naturalnych, ale równie ważne są zasoby gospodarcze i społeczne.

Zarządzanie ryzykiem w zakresie zrównoważonego rozwoju

Strategia, która dostosowuje cele finansowe organizacji do jej polityki środowiskowej. Celem strategii jest promowanie wzrostu firmy przy jednoczesnej ochronie środowiska.

Zrównoważone obligacje

Pożyczki wykorzystywane do finansowania projektów, które mają wyraźne korzyści środowiskowe i/lub społeczno-gospodarcze.

Cele zrównoważonego rozwoju

Lista 17 celów określonych przez ONZ w 2015 roku, których celem jest „wyeliminowanie ubóstwa, ochrona planety i zapewnienie, że do 2030 r. wszyscy ludzie będą cieszyć się pokojem i dobrobytem”.

Zrównoważone finanse

Zrównoważone finanse odnoszą się do procesu uwzględniania kwestii środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego (ESG) podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych w sektorze finansowym, co prowadzi do długoterminowych inwestycji w zrównoważone działania i projekty gospodarcze.

TCFD

Task Force for Climate-related Financial Disclosures ‒ Grupa zadaniowa ds. ujawniania informacji finansowych związanych z klimatem. Grupa TCFD została stworzona przez Radę Stabilności Finansowej „w celu opracowania spójnych ujawnień dotyczących ryzyka finansowego związanego z klimatem do wykorzystania przez firmy, banki i inwestorów”.

TNFD

Task force for Nature-related Financial Disclosures ‒ Grupa zadaniowa ds. ujawniania informacji finansowych dotyczących przyrody. Grupa TNFD powstała 4 czerwca 2022 roku i została zatwierdzona przez ministrów finansów państw G7. Grupa ma na celu zapewnienie ram umożliwiających organizacjom zgłaszanie i reagowanie na zagrożenia i szanse środowiskowe oraz zwiększanie inwestycji w projekty mające pozytywny wpływ na środowisko.

Upstream

Najwcześniejszy etap produkcji i sprzedaży towarów, który obejmuje poszukiwanie, wiercenie i wydobycie.

Łańcuch wartości

Pełny zakres czynności i operacji, które prowadzą do działania tworzącego wartość, takiego jak sprzedaż produktu lub usługi.

 

CDP

Carbon Disclosure Project ‒ Projekt ujawniania informacji o węglu

CSR

Corporate Social Responsibility ‒ Społeczna odpowiedzialność biznesu

CSRD

Corporate Sustainability Reporting Directive ‒ Dyrektywa o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju

FASB

Sustainable Accounting Standards Board ‒ Rada ds. standardów rachunkowości finansowej

G20

Grupa 20

GHG

Greenhouse Gases ‒ Gazy cieplarniane

GRI

Global Reporting Initiative ‒ Globalna inicjatywa sprawozdawcza

IEA

International Energy Agency ‒ Międzynarodowa Agencja Energii

ISSB

International Sustainability Standards Board ‒ Międzynarodowa Rada ds. Standardów Zrównoważonego Rozwoju

OECD

Organisation for Economic Co-operation and Development ‒ Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

SASB

Sustainable Accounting Standards Board ‒ Rada ds. Zrównoważonych Standardów Rachunkowości

SFRD

Sustainable Finance Reporting Directive ‒ Dyrektywa o sprawozdawczości dotyczącej zrównoważonego finansowania